ABD Başkanı Donald Trump cuma günü yaptığı açıklamada, Çin’den ithal edilen eserlere 1 Kasım’dan itibaren geçerli olmak üzere mevcut oranlara ek olarak yüzde 100 gümrük vergisi uygulanacağını duyurdu. Trump’ın astronomik gümrük vergisi piyasaları derinden sarstı, kripto piyasasıysa en büyük darbelerinden birini aldı.
Trump açıklamasında “her türlü kritik yazılım” için de ihracat kısıtlamaları getirileceğini söyledi. Kelam konusu çıkış Çin’in az toprak elementlerinin ihracatına yeni denetimler getirmesinin akabinde geldi. Trump, kelam konusu adımı “olağanüstü saldırgan bir ticaret politikası” olarak nitelendirdi ve bu karara misilleme olarak Çin’e “büyük bir gümrük vergisi artışı” uygulanacağını tabir etti.
Nadi toprak elementlerinin yüzde 70’i Çin’den geliyor
Nitekim dünyadaki ender toprak elementleri arzının yaklaşık yüzde 70’i Çin’den sağlanıyor. Bu mineraller, otomotivden savunma sanayine, yarı iletkenlerden yüksek teknoloji eserlerine kadar birçok bölümde kritik ehemmiyete sahip. Trump, Çin’in aldığı yeni kararlar nedeniyle gelecek ay Güney Kore’de düzenlenecek Asya-Pasifik Ekonomik İşbirliği (APEC) zirvesinde Çin Devlet Başkanı Şi Cinping ile yapmayı planladığı görüşmeyi de iptal edebileceğini ima etti.
Trump toplumsal medya platformu Truth Social hesabından yaptığı açıklamada, Çin’in 1 Kasım 2025’ten itibaren “ürettikleri yahut üretmedikleri neredeyse her ürüne” büyük ölçekli ihracat kısıtlaması getireceğini duyurduğunu söyledi. Bu hamleyi “uluslararası ticaret tarihinde eşi gibisi görülmemiş” ve “ahlaki bir utanç” olarak nitelendirdi.
Trump, “Çin’in bu eşi görülmemiş konumuna karşılık olarak, sırf ABD ismine konuşarak söylüyorum ki, 1 Kasım 2025’ten itibaren (veya Çin’in ek adımlarına bağlı olarak daha erken) mevcut vergilere ek olarak yüzde 100 gümrük vergisi uygulanacaktır” dedi. Çin Ticaret Bakanlığı perşembe günü yaptığı açıklamada 1 Aralık 2025’ten itibaren içinde yüzde 0,1’den fazla Çin menşeli az toprak elementi bulunan yahut Çin teknolojisiyle üretilmiş eserlerin ihracatı için lisans zaruriliği getirileceğini bildirmişti.
Bitcoin fiyatı 102 bin dolara kadar düştü
Trump’ın agresif atağıysa piyasalar tarafından hiç beğenilen karşılanmadı. Dow Jones endeksi 900 puan düşerken, kripto dalıyla korelasyonu sıklıkla gündeme gelen teknoloji borsası Nasdaq ise 820 puan eriyerek yüzde 3,56 düştü. Kimi kritik ham hususlarında Çin’e ithalat bağımlısı olan teknoloji bölümünde faaliyet gösteren şirketlerin pahaları aşağıya yuvarlanırken, kripto üzere riskli varlıklar önemli satış baskısıyla karşılaştı. Piyasa pahası bakımından dünyanın en büyük kripto parası Bitcoin (BTC) kararın çabucak akabinde yüzde 17’lik düşüşle 102 bin dolara kadar sarkarken, Ethereum (ETH) fiyatıysa yüzde 20’den fazla kan kaybederek 3 bin 440 dolara kadar geriledi.
19 milyar dolarlık rekor tasfiye
Spot piyasadaki önemli kan kaybı vadeli piyasalarda kripto tarihinin en büyük tasfiyesine yol açtı. 19 milyar doları aşan tasfiyelerde long yani üst taraflı konum açan trader’ların 16 milyar dolarlık konumları tasfiye oldu ve 1,5 milyonun üzerinde trader saf dışı kaldı.
Altcoin’ler kevgire döndü
Yerli yatırımcıların da ağır ilgi gösterdiği birtakım altcoin’ler ise adeta kan banyosuna büründü. Son 24 saatte Solana (SOL) yüzde 20, Dogecoin (DOGE) yüzde 22, Chainlink (LINK) yüzde 22, Avalanche (AVAX) yüzde 20 bedel kaybetti. Trump ailesinin yönettiği merkeziyetsiz finans projesi Word Liberty Financial (WLIF) fiyatıysa yüzde 25 düştü.
