ARC-20, Bitcoin blockchain üzerinde fungible (değiştirilebilir) token’ların oluşturulmasını ve transfer edilmesini sağlayan, Atomicals Protocol tarafından geliştirilen yenilikçi bir token standardıdır. Bu standart, her bir token’ı en küçük Bitcoin ünitesi olan Satoshi ile eşleştirerek dijital mülkiyeti direkt zincir üzerine kaydeder.
ARC-20 nasıl çalışır?
ARC-20 standardı, Bitcoin ağında “renkli paralar” (colored coins) konseptine misal bir yapıyla, her bir ARC-20 token ünitesini 1 Satoshi (sat) ile destekleyerek çalışır. Bu yapı, token bakiyelerinin takibi için karmaşık ve harici sıralayıcılara (indexer) duyulan muhtaçlığı ortadan kaldırır. Atomicals Protocol (Atomik protokolü), token bilgilerini ve süreç geçmişini direkt Bitcoin’in UTXO (Harcanmamış Süreç Çıktısı) modeline entegre eder.
Bu çalışma prensibi, ARC-20 standardını öbür token standartlarından ayıran kimi teknik avantajlar sunar:
- Yerel Bitcoin Uyumluluğu: ARC-20 token’ları, rastgele bir ek yazılıma muhtaçlık duymadan olağan Bitcoin süreçleri üzere transfer edilebilir ve ağ üzerindeki madenciler tarafından işlenebilir.
- Bitwork Mining: Token basım sürecinde Proof of Work (PoW) sistemini kullanarak süreç gücüne dayalı adil bir dağıtım modeli uygular.
- Satoshi ile Eşleşme: Her token’ın bedeli en az 1 Satoshi ile teminat altına alınmıştır, bu da token’ın büsbütün değersizleşmesini teknik olarak sonlandırır.
ARC-20 nasıl oluşturulur ve kullanılır?
ARC-20 token oluşturma süreci, ekseriyetle Atomicals Protocol ile uyumlu dijital cüzdanlar yahut komut satırı arayüzleri kullanılarak gerçekleştirilir. Kullanıcılar, “mint” (basım) süreci sırasında CPU gücünü kullanarak protokolün zorluk düzeyini çözmek zorundadır. Bu süreç, ARC-20 token standardı içerisindeki “Bitwork Mining” özelliği sayesinde token dağılımının daha merkeziyetsiz olmasını sağlar.
Oluşturulan yahut satın alınan ARC-20 varlıklarını kullanmak için Bitcoin tabanlı ve Atomicals takviyesi sunan özel cüzdanlara muhtaçlık vardır. Transfer süreçleri sırasında dikkat edilmesi gereken en değerli nokta, token’ların bağlı olduğu Satoshi’lerin ezkaza süreç fiyatı (gas fee) olarak harcanmamasıdır. Bu nedenle, ARC-20 varlıklarını yönetirken protokolü tanıyan arayüzlerin kullanılması kritiktir.
ARC-20 Token örnekleri nelerdir?
Bitcoin ekosisteminin genişlemesiyle birlikte ortaya çıkan ARC-20 token örnekleri, çoklukla topluluk odaklı projelerden ve göğüs coin kültüründen beslenir. Protokolün birinci ve en bilinen örneği, ekosisteme ismini de veren ATOM (Cosmos ağındaki coin ile karıştırılmamalıdır) token’ıdır. Bunun yanı sıra QUARK, ELECTRON, NEUTRON ve QUANTUM üzere fizik tabirlerinden esinlenen isimlere sahip token’lar da tanınan örnekler ortasında yer alır. Bu varlıklar, fungible tokens kategorisinde kıymetlendirilir ve çoklukla spekülatif bedel saklama yahut topluluk aidiyeti maksadıyla kullanılır.
Sıkça Sorulan Sorular (FAQ)
ARC-20 ve BRC-20 ortasındaki fark nedir?
ARC-20, token datalarını direkt Satoshi’lere (UTXO) işlerken, BRC-20 token’ları dataları Bitcoin bloklarına eklenen JSON metin evrakları (Inscription) üzerinden takip eder. ARC-20, Bitcoin’in lokal yapısına daha entegre çalışır.
ARC-20 token’lar inançlı midir?
ARC-20, Bitcoin ağının güvenliğinden faydalanır; lakin yeni bir protokol olduğu için kullanılan cüzdanların ve aracı platformların güvenilirliği, varlıkların güvenliği açısından kritik ehemmiyete sahiptir.
Atomicals Protocol nedir?
Atomicals Protocol, Bitcoin blockchain üzerinde dijital objelerin (NFT’ler ve token’lar) oluşturulmasını, aktarılmasını ve güncellenmesini sağlayan bir protokoldür.

